Ba’zi bemorlar gastritda jig‘ildon qaynashidan shikoyat qiladilar, ammo bu simptom har doim ham ushbu kasallik bilan bog‘liq bo‘lavermaydi. Jig‘ildon qaynashi gastrit fonida rivojlanadigan qo‘shimcha patologiyaning namoyoni bo‘lishi mumkin. Shunga qaramay, ushbu simptom sezilarli noqulaylik tug‘diradi, shuning uchun uni bartaraf etish zarur.

GASTRITDA JIG‘ILDON QAYNASHI BO‘LADIMI?

Bu savolga javob berish uchun ushbu holatlarning rivojlanish mexanizmlarini tushunish kerak. Jig‘ildon qaynashi xlorid kislotasi va oshqozon shirasi turli komponentlarining qizilo‘ngach devorlariga ta’siri natijasida paydo bo‘ladi. Bunday ta’sir yuzaga kelishi uchun ta’sirlovchi modda qizilo‘ngachdan oshqozonga o‘tish chegarasida joylashgan o‘ziga xos “to‘siq”dan o‘tishi kerak. Ushbu to‘siq mushak halqasi (sfinkter) bilan ifodalanadi, u doimo yopiq bo‘lishi kerak. Shunga ko‘ra, sfinkter tonusi buzilganda oshqozon tarkibi qizilo‘ngachga qaytishi mumkin, bu esa jig‘ildon qaynashiga olib keladi. Ushbu simptom juda ko‘p hollarda gastroezofageal reflyuks kasalligi (GERK), qizilo‘ngach strikturalari, peptik yaralar va boshqa kasalliklarda aniqlanadi. Ularning barchasi mustaqil kechishi yoki gastrit fonida rivojlanishi mumkin.

Agar gastrit rivojlanish mexanizmini ko‘rib chiqsak, ushbu kasallikdagi o‘zgarishlar ko‘proq shilliq qavatga ta’sir qiladi va oshqozonda xlorid kislotasi sekretsiyasiga ta’sir ko‘rsatadi. Shunga qaramay, jig‘ildon qaynashi qo‘shimcha patologiya bo‘lmasa ham rivojlanishi mumkin. Shilliq qavat funksiyalari buzilishi sababli ovqatning oshqozondan evakuatsiyasi sekinlashadi, bu qorin sohasida og‘irlik va noxush sezgilar, kekirish, ko‘ngil aynishi va ovqatdan keyin jig‘ildon qaynashi bilan namoyon bo‘ladi. Oxirgi simptom shuning uchun rivojlanadiki, oshqozondagi oshgan bosim tarkibni sfinkter orqali qizilo‘ngachning pastki qismiga “itarib chiqaradi”. Bunday mexanizm oshqozon chiqish qismining zararlanishi bilan kechuvchi gastrit yoki kasallikning diffuz shakllari uchun xosdir.

GASTRITDA JIG‘ILDON QAYNASHINI DAVOLASH

Gastritni davolash rejasi tuzilganda kasallik sabablari va uning simptomlari hisobga olinadi. Asoratlardan profilaktikaga alohida e’tibor beriladi. Shu sababli terapiya har doim kompleks bo‘lib, faqat jig‘ildon qaynashini bartaraf etishga qaratilmaydi. Agar jig‘ildon qaynashi haftasiga ikki martadan ko‘proq rivojlansa, albatta shifokor bilan maslahatlashish zarur. Mutaxassis ushbu simptom sababini aniqlashga yordam beradi va optimal davolash taktikasini ishlab chiqadi. Jig‘ildon qaynashini davolashda birinchi qator vositalar antatsidlar guruhidagi preparatlar hisoblanadi. Ular jig‘ildon qaynashi unchalik tez-tez yuzaga kelmagan hollarda qo‘llaniladi.

Antatsidlarga misol sifatida Rennie^®️ preparatini keltirish mumkin. Uning tarkibiga ikki komponent — kalsiy karbonat va magniy karbonat kiradi. Rennie^®️ oshqozondagi ortiqcha xlorid kislotasini neytrallashga yordam beradi, jig‘ildon qaynashi va unga hamroh simptomlarni (nordon kekirish, epigastriy sohasidagi noxush sezgilar, dispepsiya) bartaraf etishga yordam beradi.

Agar antatsidlarni qabul qilish samarasiz bo‘lsa, shifokorga murojaat qilish kerak. Zarurat bo‘lsa, xlorid kislotasi ishlab chiqarilishini boshqaruvchi boshqa preparatlar (proton pompasi ingibitorlari) buyurilishi mumkin. Bunday hollarda Rennie^®️ kompleks davolash dasturi doirasida qo‘shimcha vosita sifatida qo‘llanilishi mumkin.

Jig‘ildon qaynashini bartaraf etish maqsadida qo‘llaniladigan boshqa usullar orasida quyidagilar buyurilishi mumkin:

• Maxsus ovqatlanish. Jig‘ildon qaynashi va gastritda dieta oshqozon shilliq qavatining mexanik va kimyoviy ta’sirlanishini qo‘zg‘atmaydigan mahsulotlarni iste’mol qilishni nazarda tutadi. Shuningdek, porsiya hajmini nazorat qilish zarur. Ratsionga sut mahsulotlari, baliq suflesi, bo‘tqalar, ezilgan go‘shtli taomlar, oziq tolalari va boshqalarni kiritish mumkin.

• Dori-darmon bilan davolash.

• Kasallikning infeksion tabiatini hisobga olgan holda, gastritni davolash ko‘pincha antibakterial preparatlarni buyurishni talab qiladi. Eradikatsion terapiya shifokor tomonidan individual tartibda tayinlanadi.

• Agar gastrit NYAQV guruhidagi preparatlarni uzoq muddat qabul qilish fonida rivojlangan bo‘lsa, ularni bekor qilish yoki mos analoglarga almashtirish kerak.

Jig‘ildon qaynashi va gastrit asoratlarini oldini olish uchun to‘g‘ri ovqatlanish va sog‘lom turmush tarzi tamoyillariga rioya qilish, oshqozon-ichak trakti faoliyatini kuzatish, ovqat hazm qilish tizimi kasalliklarini o‘z vaqtida aniqlash va davolash, yetarli harakat faolligini saqlash va boshqalar tavsiya etiladi. «Surunkali gastrit» tashxisi qo‘yilgan barcha bemorlar doimiy ravishda shifokor nazoratida bo‘lishi va zarur tekshiruvlardan o‘tishi kerak.